De accountantscontrole is (bijna) klaar. Wat betekent dat voor je interne controleplan?

De accountantscontrole over 2025 is bij de meeste gemeenten afgerond. Voor veel VIC-specialisten is dit een mooi moment om het afgeronde boekjaar te evalueren, maar ook om het controleplan voor 2026 tegen het licht te houden. De uitkomsten van de VIC van vorig boekjaar en de bevindingen van de accountant zijn voor mij de beste basis om je controleplan bij te stellen.

Een controleplan is geen vaststaand document, het is een onderbouwd vertrekpunt. De afronding van de accountantscontrole is een logisch moment om het plan als geheel te evalueren. Gedurende het jaar stuur je bij op procesniveau, op basis van wat je tegenkomt in de uitvoering.

Tips om je plan aan te scherpen:

• Pas je frequentie aan. Niet elk proces hoeft elk jaar met dezelfde intensiteit. Een proces zonder bevindingen over meerdere jaren rechtvaardigt een lagere frequentie of een lichtere aanpak. Dat is geen bezuiniging op kwaliteit, maar een bewuste risico-afweging.
• Heroverweeg je aanpak. Een proces dat vorig jaar gegevensgericht werd gecontroleerd en nu aantoonbaar op orde is, leent zich mogelijk voor procesgericht controleren. Dat scheelt capaciteit zonder dat je inlevert op zekerheid.
• Stel je risico-inschatting bij. Waar signaleerde de accountant risico’s die jij niet had voorzien? Dat zijn precies de processen die extra aandacht verdienen. Maar ook het omgekeerde geldt: Een accountantsverklaring zonder bevindingen of een positieve managementletter verlaagt het risico en mag zichtbaar worden in je plan.
• Start vroeg met processen die zich daarvoor lenen. Bij belastingen is de populatie na de aanslagoplegging in het eerste kwartaal vrijwel compleet. Hetzelfde geldt voor subsidies en huren & pachten. Vroeg starten betekent meer tijd voor goede controle en minder druk richting de jaarrekening.
• Maak capaciteit expliciet. De keuzes hierboven hebben consequenties voor je planning. Door bewust ruimte te creëren bij processen die het toelaten, houd je capaciteit over voor de processen die het echt vragen. Een controleplan zonder capaciteitsplaatje is een wensenlijst.

Zie je nu al dat de capaciteit wringt? Dan is dit het moment om bij te sturen. Ik denk graag mee.